Pemimpin Agung Iran, Ayatollah Ali Khamenei, berkata bahawa “beberapa ribu” orang terbunuh semasa protes di seluruh negara selama beberapa minggu, dalam pengakuan awam rasmi pertama tentang skala kematian akibat pergolakan itu.
Bercakap pada hari Sabtu, Khamenei menyalahkan Presiden AS Donald Trump atas keganasan itu, menuduh Washington bertanggungjawab atas korban, kemusnahan dan kekacauan di seluruh negara.
“Kami menganggap presiden AS sebagai penjenayah atas korban, kerosakan dan fitnah yang ditimbulkannya terhadap negara Iran,” kata Khamenei, menurut media kerajaan.
“Hasutan anti-Iran terkini adalah berbeza kerana presiden AS secara peribadi terlibat,” tambah Khamenei.
Protes bermula pada 28 Disember mengenai kesusahan ekonomi sebelum merebak dengan cepat ke seluruh Iran, menjadi pergolakan paling serius yang pernah dilihat oleh negara itu sejak bertahun-tahun.
Trump telah berulang kali memberi amaran kepada Tehran agar tidak menggunakan hukuman mati terhadap penunjuk perasaan, dan mengancam untuk “tindakan yang sangat tegas” jika hukuman mati diteruskan.
Walau bagaimanapun, pada hari Jumaat, beliau berkata dalam catatan media sosial bahawa pihak berkuasa Iran telah menghentikan hukuman gantung beramai-ramai.
Tehran menolak dakwaan itu, dengan mengatakan “tiada rancangan untuk menggantung orang”.
Dalam kenyataan yang dilihat secara meluas sebagai tindak balas kepada Washington, Khamenei berkata Iran tidak akan dipaksa ke dalam konflik.
“Kami tidak akan mengheret negara ke dalam peperangan, tetapi kami tidak akan membiarkan penjenayah domestik atau antarabangsa tidak dihukum,” katanya.
Khamenei juga menuduh musuh lama Iran, Amerika Syarikat dan Israel, mengatur keganasan tersebut.
“Mereka yang berkaitan dengan Israel dan AS menyebabkan kerosakan besar dan membunuh beberapa ribu orang,” katanya, melaporkan serangan pembakaran, pemusnahan harta awam dan usaha untuk menghasut huru-hara.
Agensi Berita Aktivis Hak Asasi Manusia yang berpangkalan di AS mendakwa bahawa ia telah mengesahkan sekurang-kurangnya 3,090 kematian, termasuk 2,885 penunjuk perasaan, dan lebih daripada 22,000 tangkapan sejak pergolakan bermula.
Akses kepada maklumat kekal terhad disebabkan oleh penutupan internet yang meluas. Pada hari Sabtu, pihak berkuasa memulihkan sebahagian sambungan.
Agensi Berita Mehr yang separa rasmi berkata beberapa pengguna kembali dalam talian, manakala ISNA melaporkan bahawa perkhidmatan SMS telah disambung semula.
Kumpulan pemantauan internet NetBlocks berkata sambungan telah meningkat sedikit selepas lebih daripada 200 jam penutupan hampir keseluruhan tetapi kekal pada sekitar dua peratus daripada tahap normal.
Media kerajaan Iran telah melaporkan penangkapan beribu-ribu orang yang digambarkannya sebagai “perusuh dan pengganas”, termasuk individu yang dituduh mempunyai kaitan dengan kumpulan pembangkang di luar negara yang ingin menggulingkan Republik Islam.
Pegawai Israel telah menyatakan sokongan secara terbuka kepada tokoh pembangkang yang dibuang negeri. Awal bulan ini,
Menteri Warisan Israel, Amichai Eliyahu, berkata Israel mempunyai anggota “di lapangan” di Iran, mendakwa mereka bertujuan untuk melemahkan keupayaan Tehran, sambil menafikan sebarang peranan langsung dalam menggulingkan kepimpinan.
