Kos sara hidup terus menjadi antara kebimbangan utama rakyat apabila ketidaktentuan harga minyak global memberi tekanan kepada perbelanjaan isi rumah, kos pengangkutan dan perniagaan, meskipun kerajaan mengembalikan kuota bulanan bahan api bersubsidi mulai 1 September lalu.
Langkah itu menyaksikan kelayakan asas bulanan BUDI MADANI RON95 (BUDI95) dinaikkan semula daripada 200 liter kepada 300 liter, manakala penerima yang layak di bawah BUDI MADANI Diesel boleh menikmati kelayakan asas 300 liter dengan tambahan sehingga 100 liter bagi pemilik kenderaan diesel persendirian jenis pikap dan jip yang memenuhi syarat.
Menurut Kementerian Kewangan, pelarasan tersebut bertujuan meringankan beban rakyat yang terkesan akibat turun naik harga minyak dunia, selain membantu peniaga kecil dan pengguna yang bergantung pada kenderaan untuk urusan harian.
Kerajaan mengekalkan harga RON95 bersubsidi pada RM1.99 seliter dan diesel bersubsidi BUDI Diesel pada RM2.10 seliter bagi penerima yang layak.
Bagaimanapun, kenaikan harga bahan api tanpa subsidi menunjukkan bahawa tekanan pasaran petroleum antarabangsa masih menjadi risiko kepada ekonomi negara.
Bagi tempoh 15 hingga 21 Oktober 2026, harga RON95 tanpa subsidi ditetapkan pada RM4.62 seliter, RON97 pada RM5.10 seliter dan diesel tanpa subsidi di Semenanjung Malaysia pada RM5.17 seliter. Harga tersebut masing-masing turun lima sen, lima sen dan 10 sen berbanding minggu sebelumnya.
Kementerian Kewangan menjelaskan bahawa bekalan produk petroleum bertapis di pasaran serantau mula menunjukkan tanda pemulihan, antaranya selepas China membenarkan semula eksport bahan api bagi Oktober dan Korea Selatan meneruskan bekalan ke pasaran serantau.
Namun, konflik di Asia Barat dan risiko gangguan bekalan masih boleh menyebabkan harga petroleum berubah-ubah.
Subsidi membantu, tetapi kos kehidupan tetap menjadi cabaran
Peruntukan subsidi bahan api memberikan perlindungan kepada pengguna yang layak daripada kesan langsung kenaikan harga pasaran. Namun, manfaat itu tidak semestinya menghapuskan keseluruhan tekanan kos sara hidup.
Perbelanjaan keluarga turut melibatkan makanan, sewa rumah, bil utiliti, pendidikan, penjagaan kesihatan dan pengangkutan. Apabila kos operasi meningkat, peniaga juga berdepan pilihan sukar sama ada menyerap kenaikan kos atau memindahkannya kepada pengguna melalui harga jualan.
Golongan berpendapatan rendah dan sederhana boleh terkesan apabila peningkatan perbelanjaan harian tidak diimbangi pertumbuhan pendapatan yang mencukupi. Bagi keluarga yang tinggal jauh dari tempat kerja atau bergantung pada kenderaan untuk menghantar anak ke sekolah, penggunaan bahan api merupakan komponen penting dalam belanjawan bulanan.
Walau bagaimanapun, kenaikan harga makanan dan perkhidmatan tidak boleh dikaitkan dengan harga minyak semata-mata. Kos bahan mentah, kadar upah, sewa, kadar pertukaran mata wang dan keadaan rantaian bekalan turut mempengaruhi harga barangan.
Kerajaan berdepan cabaran mengekalkan subsidi
Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, mengumumkan pemulihan kuota bahan api itu dalam Amanat Perdana Ambang Merdeka pada 30 Ogos lalu. Langkah berkuat kuasa 1 September tersebut memberi manfaat kepada lebih 16 juta pengguna BUDI95, menurut laporan Bernama.
Kerajaan turut berdepan cabaran mengimbangi bantuan kepada rakyat dengan kedudukan kewangan negara. Dalam kenyataan pada 14 Oktober, Kementerian Kewangan menyatakan perbelanjaan subsidi bahan api bagi 2027 dijangka mencecah RM40 bilion.
Jumlah itu menggambarkan besarnya komitmen fiskal untuk mengurangkan kesan ketidaktentuan harga tenaga terhadap rakyat dan perniagaan. Pada masa sama, perbelanjaan subsidi perlu diurus dengan teliti supaya bantuan sampai kepada kumpulan sasaran tanpa menjejaskan keutamaan pembangunan lain.
Persoalan yang timbul ialah bagaimana kerajaan dapat memastikan bantuan berkenaan benar-benar berkesan, terutama kepada isi rumah yang menanggung kos perjalanan tinggi dan pekerja yang tidak mempunyai pilihan pengangkutan awam yang praktikal.
Keperluan dasar yang lebih menyeluruh
Selain subsidi bahan api, langkah menangani kos sara hidup perlu merangkumi usaha meningkatkan pendapatan, memperkukuh persaingan dalam pasaran barangan keperluan, memperbaiki pengangkutan awam dan mengurangkan kos logistik.
Bantuan bersasar juga perlu dinilai berdasarkan keperluan sebenar penerima, termasuk isi rumah yang mempunyai ramai tanggungan, pekerja yang berulang-alik jauh dan perniagaan kecil yang bergantung pada pengangkutan.
Pada masa sama, pemantauan harga makanan dan barangan asas penting bagi memastikan pengurangan harga bahan api atau pemberian subsidi tidak sekadar memberi manfaat pada peringkat tertentu dalam rantaian bekalan, tetapi turut dirasai pengguna akhir.
Keberkesanan sesuatu dasar akhirnya perlu diukur berdasarkan perubahan perbelanjaan sebenar isi rumah, kemampuan membeli barangan asas dan tahap pendapatan boleh guna rakyat, bukan semata-mata jumlah subsidi yang diumumkan.
Justeru, pemulihan kuota BUDI95 kepada 300 liter dan kelayakan diesel sehingga 400 liter bagi kategori tertentu merupakan langkah kerajaan untuk mengurangkan tekanan akibat harga bahan api global.
Namun, bantuan itu perlu disertai dasar ekonomi yang lebih menyeluruh supaya rakyat tidak terus terbeban dengan peningkatan kos makanan, pengangkutan dan keperluan asas.
Cabaran utama kerajaan bukan sekadar mengekalkan harga bahan api bersubsidi, tetapi memastikan pertumbuhan ekonomi diterjemahkan kepada peningkatan taraf hidup dan kuasa beli rakyat.
Selagi pendapatan isi rumah tidak berkembang seiring dengan perbelanjaan, isu kos sara hidup dijangka terus menjadi ukuran penting terhadap keberkesanan dasar ekonomi negara.
Rujukan:
* Kementerian Kewangan Malaysia, [Kuota BUDI MADANI dinaikkan semula kepada 300 liter mulai 1 September 2026](https://www.mof.gov.my/portal/ms/berita/siaran-media/had-kelayakan-asas-bulanan-budi-madani-dinaikkan-semula-kepada-300-liter-mulai-1-september-2026?utm_source=chatgpt.com).
* Kementerian Kewangan Malaysia, [Harga petrol dan diesel bagi 15–21 Oktober 2026](https://mof.gov.my/portal/ms/berita/akhbar/harga-ron97-dan-ron95-tanpa-subsidi-turun-5-sen-diesel-turun-10-sen-mulai-esok?utm_source=chatgpt.com).
