Kebebasan media di Tunisia terus menjadi perhatian antarabangsa apabila puluhan wartawan dan profesional media berdepan penahanan, pendakwaan serta hukuman penjara sejak Presiden Kais Saied memperluaskan kuasanya pada 2021.
Data daripada Kesatuan Wartawan Tunisia (SNJT), Human Rights Watch (HRW), Amnesty International dan Committee to Protect Journalists (CPJ) menunjukkan tindakan undang-undang terhadap wartawan semakin meningkat, khususnya terhadap mereka yang mengkritik kerajaan dan presiden.
Menurut laporan SNJT, dalam tempoh April 2024 hingga April 2025, sekurang-kurangnya 10 hukuman penjara dikenakan terhadap wartawan. Enam daripadanya telah dilaksanakan, manakala kes lain masih melalui proses rayuan.
HRW pula merekodkan sekurang-kurangnya 39 kes terhadap wartawan sejak Mei 2023, berkaitan kerja kewartawanan atau kenyataan yang dibuat mereka.
Antara undang-undang yang menjadi tumpuan ialah Decree-Law 54, yang diperkenalkan pada 2022 bagi menangani jenayah berkaitan sistem maklumat dan komunikasi. Pengkritik mendakwa undang-undang itu digunakan untuk menekan pengkritik kerajaan di media sosial dan organisasi media.
Wartawan terkenal turut menjadi sasaran
Antara wartawan yang telah berdepan pendakwaan atau hukuman ialah Sonia Dahmani, Mohamed Boughalleb, Mourad Zeghidi, Borhen Bsaies, Zied El-Heni, Chadha Haj Mbarek dan Khaoula Boukrim.
Dahmani, seorang peguam dan pengulas yang sering muncul di media, menghadapi beberapa pertuduhan selepas membuat kenyataan yang dianggap kritikal terhadap keadaan politik dan sosial Tunisia.
Boukrim pula dijatuhi hukuman penjara empat tahun secara in absentia pada Jun 2026, menurut laporan Reuters.
Kes-kes berkenaan mencetuskan kritikan daripada pertubuhan hak asasi yang mendakwa tindakan undang-undang digunakan bagi mengecilkan ruang kebebasan bersuara.
Perkembangan terbaharu berlaku pada 4 September 2026 apabila wartawan Mohamed Yousfi, ketua pengarang portal penyiasatan Al-Qatiba, ditahan polis ketika beliau hendak memasuki stesen radio Express FM bagi menyertai program secara langsung.
Menurut Presiden SNJT, Zied Dabbar, Yousfi ditahan ketika hendak menyertai program yang antara lain dijangka membincangkan isu krisis air Tunisia.
Pengacara program, Walid Ben Rhouma, berkata polis memaklumkan bahawa Yousfi akan dibawa untuk soal siasat.
“Polis memberitahu kami bahawa Mohamed Yousfi akan dibawa untuk soal siasat,” katanya.
Pada masa laporan itu dibuat, pihak berkuasa Tunisia belum memberikan penjelasan terperinci mengenai sebab penahanan Yousfi.
Tekanan terhadap media semakin membimbangkan
CPJ menyatakan bahawa beberapa wartawan Tunisia kini berada dalam penjara atau berdepan prosiding undang-undang berkaitan kerja kewartawanan mereka.
Keadaan itu dikaitkan dengan perubahan politik besar selepas Saied pada Julai 2021 menggantung Parlimen dan mengambil langkah memperluaskan kuasa eksekutifnya.
Perkembangan tersebut kemudiannya membawa kepada perubahan besar dalam sistem politik Tunisia.
Penyokong Saied pula berhujah bahawa langkah kerajaan diperlukan bagi menangani rasuah, ketidakstabilan politik dan kelemahan institusi negara.
Namun, pertubuhan hak asasi dan kumpulan kebebasan media melihat perkembangan tersebut sebagai kemerosotan demokrasi dan kebebasan bersuara.
Angka yang tersedia menunjukkan isu berkenaan bukan sekadar melibatkan beberapa individu.
Sekurang-kurangnya 39 kes terhadap wartawan direkodkan sejak Mei 2023, manakala 10 hukuman penjara dikenakan dalam tempoh April 2024 hingga April 2025 sahaja.
Dengan kes baharu terus muncul pada 2026, termasuk penahanan Mohamed Yousfi dan hukuman terhadap Khaoula Boukrim, organisasi media bimbang tekanan terhadap wartawan akan terus meningkat.
Situasi Tunisia kini menjadi ujian penting kepada persoalan sama ada negara yang pernah dianggap sebagai antara kejayaan utama Arab Spring itu masih mampu mengekalkan ruang kebebasan media dan kritikan terhadap pemerintah.
Namun, angka “jumlah wartawan yang ditangkap sejak 2021” tidak mempunyai satu angka rasmi tunggal, kerana sesetengah rekod mengira tangkapan, manakala yang lain mengira pendakwaan, siasatan atau hukuman.
Oleh itu, angka puluhan kes yang direkodkan oleh organisasi media dan hak asasi lebih tepat digunakan berbanding mendakwa satu jumlah keseluruhan tangkapan.
