Harga minyak telah jatuh sebanyak dengan kadar lebih daripada 40% sejak bulan Jun, apabila ia melonjak dengan harga USD 115 setong. Ia kini di bawah USD 70. Kejatuhan ini dilihat berlaku selepas hampir lima tahun kestabilan.
Pada mesyuarat di Vienna 27 November lalu, Pertubuhan Negara-negara Pengeksport Petroleum (OPEC), yang mengawal hampir 40% daripada pasaran dunia, gagal mencapai persetujuan mengenai sekatan pengeluaran, menyebabkan harga jatuh mendadak. Namun sebenarnya mengapakah harga minyak dunia jatuh?
Harga minyak sebahagiannya ditentukan oleh bekalan dan permintaan sebenar, dan sebahagian lagi disebabkan jangkaan. Permintaan untuk tenaga adalah berkait rapat dengan aktiviti ekonomi. Ia juga berkait faktor musim sejuk di hemisfera utara, dan pada musim panas di negara-negara yang menggunakan penyaman udara.
Bekalan boleh terjejas oleh cuaca, yang menghalang kapal tangki muatan belayar dan oleh gangguan geopolitik. Jika pengeluar berfikir harga yang akan kekal tinggi, mereka meningkatkan pelaburan, dan meningkatkan bekalan.
Begitu juga dengan harga yang rendah membawa kepada pengurangan pelaburan. Keputusan OPEC telah membentuk jangkaan: jika ia membendung bekalan mendadak, ia boleh menghantar harga ‘mati’. Arab Saudi menghasilkan hampir 10 juta tong sehari, satu pertiga daripada jumlah OPEC.
Empat perkara kini memberi kesan kepada harga minyak dunia.
Yang pertama, permintaan bekalan minyak adalah rendah kebelakangan ini kerana aktiviti ekonomi yang lemah, peningkatan kecekapan, dan pengalihan pengggunaan yang semakin meningkat dari minyak kepada bahan api lain.
Kedua, pergolakan di Iraq dan Libya yang merupakan dua pengeluar minyak besar dengan pengeluaran hampir hampir juta sehari, tidak menjejaskan pengeluaran mereka. Pasaran adalah lebih optimis mengenai risiko geopolitik.
Ketiga, Amerika telah menjadi pengeluar minyak terbesar di dunia. Walaupun ia tidak mengeksport minyak mentah, ia kini menjadi negara yang kurang mengimpot minyak, mewujudkan banyak stok bekalan ganti.
Akhir sekali, Arab Saudi dan sekutu Teluk mereka telah memutuskan untuk tidak mengorbankan bahagian pasaran mereka sendiri demi untuk memulihkan harga. Mereka dapat menangani mengawal pengeluaran dengan ketara, tetapi manfaat utama akan diperolehi oleh negara-negara yang mereka tidak suka seperti Iran dan Rusia. Arab Saudi boleh bertolak ansur dengan harga minyak yang lebih rendah dengan mudah. Ia mempunyai rezab sebanyak USD 900 bilion. Kos pengeluaran minyak mereka sangat rendah kira-kira $ 5-6 setong.
Keadaan ini memberi kesan utama ini kepada industri minyak kepada tahap paling berisiko dan paling lemah. Ini termasuk syarikat dan pengeluar Amerika yang telah membuat pinjaman kewangan sepenuhnya kerana jangkaan harga akan berterusan tinggi.
Mereka yang terjejas juga termasuk syarikat minyak Barat yang melaksanakan projek dengan kos tinggi, melibatkan penggerudian di laut dalam atau di Artik, atau berurusan dengan matang dan bidang-bidang yang semakin mahal seperti Laut Utara.
Tetapi kesakitan yang paling besar adalah negara-negara yang bergantung ‘hidup’ kepada harga minyak yang tinggi untuk membayar aktiviti ekonomi di negara asing yang mahal dan program-program sosial tinggi kosnya.
Ia termasuk Rusia yang sudah dilanda sekatan berikut campur tangan Barat di Ukraine dan Iran yang membayar untuk mengekalkan rejim Assad supaya selamat di Syria.- [Terjemahan secara bebas dari The Economist]
