– Rakyat Tidak Mahu Sekadar Janji, Mahu Kelegaan Sebenar
KUALA LUMPUR – Persoalan penurunan cukai dan harga barang tidak sepatutnya dilihat sebagai isu ekonomi biasa, sebaliknya mencerminkan persoalan lebih besar mengenai kemampuan rakyat meneruskan kehidupan dalam keadaan kos sara hidup yang terus menekan.
Bagi kebanyakan isi rumah, khususnya golongan berpendapatan rendah dan sederhana, isu yang paling penting bukanlah angka pertumbuhan ekonomi, peningkatan hasil negara atau kedudukan fiskal kerajaan semata-mata. Mereka mahu mengetahui sama ada pendapatan bulanan masih mencukupi untuk membeli makanan, membayar sewa rumah, melunaskan ansuran kenderaan, menanggung kos pendidikan anak-anak dan memenuhi keperluan keluarga.
Hakikatnya, rakyat tidak semestinya merasakan kehidupan semakin baik hanya kerana kerajaan mengumumkan kadar inflasi yang terkawal. Harga barang yang pernah meningkat tidak secara automatik kembali kepada paras asal apabila kadar inflasi menurun.
Inilah jurang antara angka ekonomi dengan realiti kehidupan rakyat yang perlu diberikan perhatian serius.
Penurunan cukai belum tentu menurunkan harga barang
Antara persoalan utama yang perlu dijawab kerajaan ialah sejauh mana perubahan dasar percukaian benar-benar memberikan manfaat kepada pengguna.
Pengurangan kadar cukai mungkin mengurangkan kos operasi sesetengah perniagaan, tetapi penjimatan itu tidak semestinya disalurkan kepada pengguna dalam bentuk harga jualan yang lebih rendah.
Dalam sistem pasaran, peniaga mempunyai pelbagai pertimbangan termasuk kos pengangkutan, gaji pekerja, sewaan premis, bahan mentah dan margin keuntungan.
Namun, keadaan ini tidak seharusnya dijadikan alasan untuk membiarkan pengguna terus menanggung harga yang tinggi tanpa pemantauan sewajarnya.
Kerajaan perlu mempunyai mekanisme bagi menilai sama ada pengurangan cukai benar-benar menghasilkan penjimatan kepada pengguna atau sekadar meningkatkan keuntungan sesetengah pihak.
Persoalannya, jika kerajaan memberikan pelepasan cukai kepada sektor perniagaan, apakah jaminan bahawa manfaat tersebut turut dinikmati oleh rakyat?
SST dan GST: Perdebatan cukai yang belum selesai
Perdebatan mengenai pelaksanaan SST dan GST juga memperlihatkan cabaran kerajaan mencari keseimbangan antara keperluan meningkatkan hasil negara dengan kemampuan rakyat membayar cukai.
Kerajaan memutuskan untuk meneruskan SST dan tidak mempertimbangkan GST buat masa ini atas alasan kos sara hidup masih membebankan rakyat.
Menteri Kewangan II, Datuk Seri Amir Hamzah Azizan, ketika menjelaskan pendirian kerajaan di Parlimen pada 29 Oktober 2026 berkata:
“Kerajaan boleh memilih barangan dan perkhidmatan yang dikenakan cukai sambil mengecualikan barangan keperluan.”
Beliau turut mengakui bahawa sebahagian cukai boleh dipindahkan kepada pengguna melalui harga.
Pengakuan ini penting kerana ia menunjukkan bahawa pelaksanaan cukai bukan sekadar persoalan kutipan hasil, tetapi turut mempunyai kesan langsung terhadap harga yang dibayar pengguna.
Namun, persoalan yang perlu diteliti ialah sejauh mana kerajaan mampu memastikan sistem SST benar-benar bersifat progresif, telus dan tidak mewujudkan beban tersembunyi kepada pengguna.
Lebih-lebih lagi, kutipan SST dianggarkan meningkat daripada RM55.9 bilion pada 2025 kepada RM67 bilion pada 2026 dan RM73.3 bilion pada 2027.
Peningkatan hasil tersebut menunjukkan kepentingan SST kepada kedudukan kewangan negara. Namun, kerajaan juga perlu menjelaskan bagaimana pertambahan hasil cukai itu diterjemahkan kepada peningkatan kemudahan awam, bantuan rakyat dan pengurangan beban isi rumah. Paul Tan’s Automotive News +1
Inflasi rendah bukan bermakna barang sudah murah
Data Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) menunjukkan inflasi negara berada pada 1.8 peratus pada September 2026, manakala inflasi makanan dan minuman turut mencatatkan 1.8 peratus.
Bagaimanapun, terdapat beberapa kategori yang masih menunjukkan peningkatan harga. Antaranya pengangkutan sebanyak 2.5 peratus, restoran dan perkhidmatan penginapan sebanyak 2.2 peratus serta pendidikan sebanyak 2.1 peratus. Department of Statistics Malaysia +1
Angka ini perlu difahami dengan betul.
Inflasi yang menurun tidak bermaksud harga barang turun. Ia hanya menunjukkan harga secara keseluruhan meningkat pada kadar lebih perlahan berbanding tempoh sebelumnya.
Sebagai contoh, jika harga sesuatu barangan meningkat daripada RM10 kepada RM12, penurunan kadar inflasi tidak semestinya menyebabkan harga itu kembali kepada RM10.
Inilah realiti yang sering terlepas daripada perbahasan ekonomi di peringkat dasar.
Rakyat tidak membayar barang berdasarkan kadar inflasi. Mereka membayar berdasarkan harga yang tertera pada tanda harga di kedai dan pasar raya.
Oleh itu, kerajaan tidak seharusnya terlalu bergantung kepada angka inflasi sebagai ukuran tunggal kejayaan menangani kos sara hidup.
### Pendapatan rakyat perlu meningkat seiring harga barang
Satu lagi masalah besar ialah pertumbuhan pendapatan pekerja yang tidak semestinya seiring dengan peningkatan kos kehidupan.
Dalam pembentangan Belanjawan 2027, kerajaan mengakui bahawa bahagian pampasan pekerja dalam Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) masih sekitar 33.9 peratus.
Kerajaan turut mengumumkan beberapa langkah berkaitan pelepasan cukai individu dan pengurangan kadar cukai pendapatan bagi kumpulan pendapatan tertentu, dengan manfaat tambahan pendapatan boleh guna dianggarkan sehingga RM1,600 kepada kira-kira lima juta pembayar cukai. Prime Minister’s Office
Namun, pelepasan cukai pendapatan tidak memberikan manfaat secara langsung kepada semua rakyat.
Golongan yang tidak mempunyai pendapatan bercukai, pekerja tidak formal dan isi rumah yang berpendapatan rendah mungkin tidak menikmati manfaat yang sama.
Justeru, dasar mengurangkan cukai perlu dilaksanakan bersama usaha meningkatkan gaji, produktiviti dan peluang pekerjaan berkualiti.
Tidak memadai jika kerajaan memberikan sedikit pelepasan cukai sedangkan perbelanjaan bulanan isi rumah terus meningkat.
Lima tuntutan penting untuk meringankan beban rakyat
Bagi memastikan dasar ekonomi benar-benar memberi kesan kepada kehidupan rakyat, kerajaan wajar memberikan perhatian kepada beberapa perkara:
1. Semakan cukai barangan keperluan
Kerajaan perlu menilai semula skop cukai terhadap barangan dan perkhidmatan yang mempunyai kesan langsung kepada perbelanjaan isi rumah.
2. Mekanisme pemantauan harga
Pengurangan cukai dan kos pengeluaran perlu dipantau supaya penjimatan tersebut dapat dinikmati pengguna, bukannya hanya menjadi tambahan keuntungan perniagaan.
3. Pengurangan kos rantaian bekalan
Kos pengangkutan, penyimpanan, pemborongan dan pengedaran perlu diberikan perhatian kerana faktor ini turut mempengaruhi harga akhir barangan.
4. Meningkatkan pendapatan pekerja
Dasar gaji perlu mengambil kira kos kehidupan sebenar, bukan sekadar pertumbuhan ekonomi dan produktiviti di atas kertas.
5. Ketelusan penggunaan hasil cukai
Kerajaan perlu menjelaskan bagaimana peningkatan kutipan cukai digunakan untuk membiayai perkhidmatan kesihatan, pendidikan, pengangkutan awam, kebajikan dan kemudahan rakyat.
Justeru, isu penurunan cukai dan harga barang akhirnya membawa kepada persoalan mengenai hala tuju dasar ekonomi negara.
Kerajaan mempunyai tanggungjawab memastikan hasil cukai mencukupi untuk membiayai pembangunan dan perkhidmatan awam. Namun, tanggungjawab itu perlu diseimbangkan dengan kemampuan rakyat menanggung beban percukaian.
Tidak wajar kejayaan ekonomi hanya diukur melalui peningkatan hasil kerajaan, pertumbuhan KDNK atau kedudukan fiskal yang semakin baik sekiranya sebahagian rakyat masih bergelut memenuhi keperluan asas.
Dasar percukaian sepatutnya menjadi instrumen untuk membangunkan negara dan meningkatkan kesejahteraan masyarakat, bukannya menambah tekanan kepada pengguna.
Kerajaan juga perlu berani menilai semula keberkesanan dasar sedia ada apabila manfaatnya tidak sampai kepada kumpulan yang memerlukan.
Rakyat tidak meminta harga semua barang menjadi murah dalam sekelip mata. Mereka mahukan sistem ekonomi yang adil, cukai yang munasabah, pendapatan yang mencukupi dan harga keperluan yang mampu dibeli.
Akhirnya, kejayaan sesebuah kerajaan dalam mengurus ekonomi bukan hanya terletak pada berapa banyak cukai berjaya dikutip, tetapi juga pada sejauh mana rakyat mampu menikmati kehidupan yang lebih baik hasil daripada setiap dasar yang dilaksanakan.
