Nahas pesawat Malaysia MH17 di timur Ukraine telah menimbulkan persoalan tentang jet komersial yang terbang diatas zon konflik, dan siapa yang memutuskan di manakah laluan selamat untuk terbang.
Kebanyakan keputusan mengenai laluan yang dibuat oleh syarikat penerbangan, tetapi mereka mesti mengelakkan kawasan tidak boleh terbang (no-fly zon). Kawasan di mana pesawat MH17 yang terhempas selepas dibedil adalah kawasan yang mempunyai zon larangan terbang, di paras ketinggian sehingga 32,000 kaki (9,754m). Pesawat MH17 itu terbang pada 33,000ft (10,058m).
Terdapat juga badan-badan penerbangan kebangsaan untuk dipertimbangkan. Sebagai contoh, Pentadbiran Penerbangan Persekutuan Amerika Syarikat pada April mengeluarkan Notam ( notice to airmen – notis kepada juruterbang) yang melarang pesawat AS terbang di atas rantau Crimea Ukraine dan kawasan berhampiran Laut Hitam dan Laut Azov. Selepas kemalangan MH17 ia diperluaskan yang meliputi seluruh Ukraine.
Difahamkan, British Airways telah mengelakkan timur Ukraine untuk beberapa waktu. Tetapi banyak syarikat penerbangan terus terbang di atasnya. Menurut radar24 Penerbangan, yang memantau laluan penerbangan langsung, syarikat penerbangan yang paling kerap terbang ke Donetsk di timur Ukraine pada minggu lepas ialah: Aeroflot 86 (penerbangan), Singapore Airlines 75, Ukraine International Airlines 62, Lufthansa 56, dan Malaysia 48. Ia tidak semestinya pendekatan berisiko. Peluang roket (peluru berpandu) mencapai 32,000 kaki di atas telah dianggap terpencil, kata Sylvia Spruck Wrigley, pengarang buku ‘Mengapa Pesawat terhempas’.
Pihak Berkuasa Penerbangan Awam UK berkata keputusan syarikat penerbangan akan dibuat berdasarkan kepada pelbagai faktor – nasihat daripada Pejabat Luar Negeri, amaran di kawasan, cuaca, alat bantuan pandu arah, mogok dan lapangan terbang yang berada di luar tindakan. Mereka biasanya akan terbang melalui laluan terpendek – melencong di sekitar Warzone yang akan menyebabkan kelewatan dan menambah kos bahan api tambahan.
Banyak pesawat komersial terbang di atas tempat-tempat yang paling masalah, kata Mikael Robertsson, pengasas bersama radar24 Penerbangan. Mereka mempunyai tugasan untuk sampai dari lokasi A ke B dengan cara yang paling efisien. Syria mungkin satu-satunya ruang udara yang semua orang mengelak. Tempat masalah lain ialah Korea Utara dan Somalia dan beliau berkata, walaupun ia adalah sukar untuk mengesahkan bagaimana keadaan biasa itu.
Seorang juruterbang memberitahu agensi Guardian bahawa “Kita sering akan mengelakkan kawasan-kawasan di mana terdapat konflik (serangan) udara-ke-udara, tetapi kita terbang di atas Iraq dan Afghanistan apabila angkatan tentera British dan AS telah dikerahkan di sana, kerana hanya satu pihak sahaja menggunakan jet tentera.”
Syarikat Penerbangan cenderung berahsia mengenai butir-butir operasi, mungkin atas sebab-sebab keselamatan. British Airways mengatakan bahawa ia tidak akan memberi “maklumat lanjut” di laluannya, sambil menambah: “. Sesetengah tempat di dunia ditutup untuk operasi penerbangan komersil dan kita tidak akan terbang di ruang udara melainkan kita berpuas hati bahawa ia adalah selamat untuk berbuat demikian” Ia masih terbang ke Ukraine, walaupun tidak lebih timur negara ini.
Qantas hanya akan berkata: “Kami tidak terbang ke atas Ukraine Untuk London ke Dubai kita terbang 400 batu nautika ke selatan rantau ini..” [Terjemahan bebas dari BBC]
