Perkembangan terbaharu dalam DAP selepas keputusan memberikan pengampunan bersyarat kepada bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Tun Razak menimbulkan satu persoalan yang sukar dielakkan, mengapa Anthony Loke yang tampil menawarkan diri meletakkan jawatan sedangkan Nga Kor Ming sebelum ini secara terbuka pernah berikrar akan berbuat demikian?
Persoalan itu timbul semula selepas Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke mengumumkan pada 19 September bahawa beliau menawarkan peletakan jawatan sebagai Menteri Pengangkutan sebagai reaksi parti terhadap keputusan berkenaan.
Loke berkata keputusan itu dibuat selepas Jawatankuasa Eksekutif Pusat (CEC) DAP bermesyuarat selama kira-kira tiga jam.
“Saya mengemukakan cadangan ini kepada CEC dan kita membuat keputusan bahawa saya meletakkan jawatan sebagai reaksi parti terhadap apa yang telah berlaku,” katanya.
Bagaimanapun, keputusan Loke itu secara tidak langsung mengembalikan perhatian kepada kenyataan Nga yang dibuat pada Julai lalu.
Pada 12 Julai, Timbalan Pengerusi DAP itu menjelaskan bahawa beliau bersedia meletakkan jawatan sebagai anggota Jemaah Menteri sekiranya Najib dibebaskan daripada hukuman penjara yang sedang dijalani dalam kes SRC International.
Nga ketika itu menyifatkan pendiriannya sebagai soal prinsip dan berkata beliau sanggup berundur demi mempertahankan integriti sistem kehakiman serta prinsip kedaulatan undang-undang.
Kenyataan tersebut bukan sekadar kenyataan umum mengenai politik. Nga sendiri menggunakan bentuk komitmen yang jelas, jika keadaan tertentu berlaku, beliau bersedia meletakkan jawatan.
Lembaga Pengampunan Wilayah Persekutuan memberikan pengampunan bersyarat kepada Najib, membolehkan baki hukuman dijalani di bawah tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada syarat yang ditetapkan termasuk pembayaran denda RM50 juta.
Maka persoalan yang timbul bukan lagi mengenai apa yang akan berlaku sekiranya keputusan itu dibuat.
Yang tinggal ialah persoalan mengenai pendirian mereka yang sebelum ini telah menyatakan komitmen tertentu.
Janji Politik Dan Kredibiliti
Apabila seorang pemimpin politik menyatakan kesediaan meletakkan jawatan atas sesuatu prinsip, kenyataan itu secara semula jadi menjadi ukuran terhadap kredibiliti politiknya.
Dalam kes Nga, beliau sendiri menjelaskan bahawa ikrarnya tidak berkaitan kepentingan peribadi, sebaliknya kerana prinsip.
“Sekiranya keadaan sedemikian berlaku, demi mempertahankan integriti sistem kehakiman negara kita yang tercinta, saya sudi letak jawatan sebagai anggota Jemaah Menteri,” katanya.
Justeru, apabila keputusan pengampunan bersyarat diumumkan, desakan supaya beliau menjelaskan kedudukan menjadi semakin kuat.
Ketua Penerangan PAS, YB Ustaz Ahmad Fadhli Shaari, misalnya secara terbuka menyeru Nga mengotakan ikrar tersebut.
“Sekarang masa Nga kotakan janji untuk letak jawatan,” katanya.
Namun dalam perkembangan yang berlaku pada 19 September, nama yang muncul dengan pengumuman peletakan jawatan ialah Anthony Loke, bukannya Nga Kor Ming.
Di sinilah timbul persoalan politik yang lebih besar.
Jika ikrar Nga dibuat atas prinsip, apakah pendirian beliau selepas keputusan pengampunan bersyarat itu benar-benar berlaku?
Dan jika DAP merasakan keputusan berkenaan cukup serius sehingga memerlukan seorang anggota Kabinet berundur sebagai tanda reaksi parti, mengapa individu yang tampil berundur bukan pemimpin yang sebelum ini secara khusus mengaitkan kedudukannya dengan pembebasan Najib?
Loke Ambil Tanggungjawab?
Pada masa sama, tindakan Anthony Loke perlu dilihat berdasarkan penjelasan beliau sendiri.
Loke berkata peletakan jawatan itu merupakan keputusan yang dicapai selepas perbincangan CEC DAP selama kira-kira tiga jam.
Beliau juga menjelaskan bahawa keputusan itu hanya melibatkan dirinya sebagai anggota Jemaah Menteri, manakala menteri dan timbalan menteri DAP yang lain akan terus berada dalam Kerajaan Perpaduan bagi memastikan kestabilan politik.
Ini bermakna Loke mengambil tindakan politik yang berbeza daripada pendekatan keluar kerajaan secara keseluruhan.
DAP masih kekal dalam kerajaan, manakala Loke menawarkan dirinya untuk berundur sebagai seorang anggota Kabinet.
Dari sudut fakta, tindakan itu tidak boleh disamakan secara automatik dengan ikrar Nga kerana kedua-duanya dibuat dalam konteks dan masa yang berbeza.
Tetapi dari sudut persepsi awam, perbandingan itu sukar dielakkan.
Persoalan paling tajam yang kini boleh diajukan ialah:
Mengapa Anthony Loke yang menawarkan diri untuk berundur, sedangkan Nga Kor Ming yang terlebih dahulu mengaitkan kedudukan menterinya dengan persoalan pembebasan Najib?
Adakah keputusan Loke merupakan keputusan kolektif DAP untuk mengambil tanggungjawab politik terhadap pendirian parti?
Adakah Nga mempunyai tafsiran berbeza terhadap maksud “dibebaskan daripada hukuman penjara” selepas keputusan pengampunan bersyarat?
Atau adakah beliau akan memberikan penjelasan baharu mengenai ikrar yang dibuatnya pada Julai?
Soalan-soalan itu penting kerana Nga sendiri ketika membuat kenyataan terdahulu tidak menggambarkan ikrarnya sebagai sekadar retorik politik.
Beliau menyifatkannya sebagai “soal prinsip utama.”
Jika benar demikian, penjelasan mengenai kedudukan beliau selepas keputusan terbaharu adalah wajar dinantikan.
Janji DAP Dan Kepercayaan Rakyat
Dalam politik, kenyataan pemimpin bukan sahaja dinilai berdasarkan ketika ia dibuat, tetapi juga berdasarkan apa yang berlaku selepas keadaan yang disebut benar-benar terjadi.
Sebab itu isu ini lebih besar daripada persoalan sama ada seseorang menteri mahu kekal atau berundur.
Ia menyentuh persoalan konsistensi antara kenyataan, prinsip dan tindakan.
Anthony Loke sudah menyatakan pilihannya menawarkan diri untuk meletakkan jawatan sebagai Menteri Pengangkutan, walaupun DAP memutuskan wakil-wakilnya yang lain kekal dalam kerajaan.
Kini perhatian fokus kembali kepada Nga Kor Ming.
Beliau pernah berkata akan berundur sekiranya Najib dibebaskan daripada hukuman penjara.
Keputusan pengampunan bersyarat pula sudah diumumkan.
Maka soalan yang tinggal sangat mudah tetapi penting:
Adakah Nga Kor Ming akan menunaikan ikrar yang pernah dibuatnya, atau beliau akan memberikan penjelasan mengapa ikrar tersebut tidak membawa kepada peletakan jawatan?
Kerana dalam politik, rakyat bukan sahaja mendengar apa yang pemimpin katakan ketika membuat janji.
Rakyat juga melihat apa yang pemimpin lakukan apabila tiba masa untuk menunaikannya.
