Arab Saudi telah mengumumkan bahawa negara itu memutuskan hubungan diplomatik dengan Iran berikutan serangan di kedutaannya di Tehran, pada Sabtu, ketika protes terhadap hukuman mati oleh kerajaan itu.
Adel al-Jubeir, Menteri Luar Arab Saudi, membuat pengumuman itu pada hari Ahad manakala Kementerian Luar berkata ia telah meminta perwakilan diplomatik Iran untuk meninggalkan negara itu dalam tempoh 48 jam.
Kementerian Luar Saudi juga mengumumkan bahawa kakitangan misi diplomatik telah dipindahkan dan sedang dalam perjalanan pulang.
Dilaporkan kemudian, penerbangan yang membawa kakitangan kedutaan Arab telah mendarat di Dubai di UAE.
Kementerian Dalam Negeri Arab Saudi mengumumkan pada Sabtu pelaksanaan 47 orang atas tuduhan keganasan, termasuk seorang pemimpin al-Qaeda disabitkan kesalahan dan pemimpin seorang pemimpin Syiah.
Majoriti mereka dihukum setelah dikaitkan kepada serangan di Arab Saudi antara tahun 2003 dan 2006, yang dipersalahkan ke atas al-Qaeda.
Empat daripada mereka dijatuhkan hukuman adalah Syiah.
Pemimpin Syiah, Nimr al-Nimr, telah dituduh menghasut keganasan dan melakukan protes anti-kerajaan utama di timur negara itu pada tahun 2011. Beliau disabitkan kesalahan hasutan, maksiat dan menggalas senjata.
Beliau tidak menafikan tuduhan politik terhadapnya, tetapi berkata dia tidak pernah membawa senjata atau menggesa untuk melakukan keganasan.
Nimr menghabiskan usianya lebih daripada satu dekad yang belajar teologi di kebanyakannya Syiah Iran.
Pelaksanaan hukuman terhadap beliau mendorong demonstrasi di beberapa buah negara, dengan penunjuk perasaan menceroboh ke kedutaan Arab di Tehran lewat malam Sabtu dan membakarnya.
Pada sidang akhbar di Riyadh, Jubeir berkata wakil diplomat Arab Saudi telah meminta bantuan daripada Kementerian Luar Iran apabila bangunan itu telah diserbu, tetapi permintaan sebanyak tiga kali itu tidak diendahkan tiga.
Beliau menuduh pihak berkuasa Iran sebagai bersubahat dalam serangan itu, dan mengatakan bahawa dokumen dan komputer telah diambil dari bangunan kedutaan.
Meneggelar kejadian itu satu tindakan “pencerobohan”, beliau berkata, Iran mempunyai sejarah “melanggar misi diplomatik”, memetik serangan ke atas kedutaan Amerika di Tehran pada tahun 1979 dan kedutaan British pada tahun 2011.
“Ini pencerobohan berterusan terhadap misi diplomatik adalah melanggar semua perjanjian dan konvensyen antarabangsa,” kata beliau memanggil mereka sebahagian daripada usaha oleh Iran untuk “kestabilan” rantau ini.
Bercakap kepada Al Jazeera dari Beirut, Lebanon, Joseph Kechichian, seorang penganalisis Timur Tengah, berkata keputusan Arab “agak mengejutkan”.
“Ini adalah satu peningkatan yang akan mewujudkan huru-hara di rantau ini,” kata beliau merujuk kepada perkembangan terkini.
Tindakan Iran
Awal semalam, Presiden Iran, Hassan Rouhani mengarahkan penangkapan dan pendakwaan terhadap individu yang terlibat dalam serangan kedutaan, di samping mengutuk pelaksanaan Nimr.
Ditanya pada sidang akhbar itu apakah langkah-langkah lain Arab Saudi akan mengambil terhadap Iran, Jubeir berkata “kita akan menyeberang setiap jambatan apabila kita akan mendapatkan kepadanya”.
“Kami berazam untuk tidak membenarkan Iran untuk melemahkan keselamatan kami,” katanya.
Ellie Geranmayeh, seorang pakar Iran di Majlis Eropah Hubungan Luar Negeri, berkata keputusan Arab Saudi itu mungkin mempunyai kesan bagi rantau ini, terutamanya yang berkaitan dengan rundingan Syria.
“Kuasa-kuasa Barat perlu meningkatkan usaha untuk melindungi proses (damai) ini dan menggalakkan Arab Saudi dan Iran untuk meneruskan penyertaan mereka [dalam rundingan damai Syria],” katanya kepada Al Jazeera dari London.
“Peristiwa-peristiwa ini (perlukan) lagi anjakan (dan) pemulihan hubungan baik amat diperlukan antara Tehran dan Riyadh, dan menjauhkan masalah lagi bagi kawasan yang sudah rapuh.”…
