Persiapan kesihatan bagi menghadapi Monsun Timur Laut (MTL) perlu diberi perhatian serius bagi memastikan keselamatan penduduk, khususnya di kawasan berisiko banjir, selain mengurangkan penularan penyakit berjangkit ketika musim hujan berterusan.
Persediaan bukan sahaja melibatkan kesiapsiagaan hospital dan klinik, malah merangkumi bekalan ubat-ubatan, kebersihan pusat pemindahan sementara (PPS), keselamatan makanan serta perlindungan golongan berisiko seperti kanak-kanak, warga emas, wanita hamil dan pesakit kronik.
Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) sebelum ini memaklumkan pelaksanaan Pelan Tindakan Komprehensif bagi menghadapi MTL 2025/2026, termasuk penggerakan pasukan perubatan kecemasan, pemantauan kesihatan awam dan pemeriksaan PPS bagi memastikan perkhidmatan kesihatan dapat diteruskan ketika bencana.
Menurut laporan Bernama pada 23 November 2025, persiapan turut melibatkan penyediaan tenaga kerja, peralatan, logistik dan fasiliti alternatif sekiranya hospital atau klinik utama terjejas akibat banjir.
Cegah penyakit selepas banjir
Antara perkara yang perlu diberikan perhatian ialah risiko penyakit berjangkit yang boleh meningkat ketika dan selepas banjir, termasuk leptospirosis atau penyakit kencing tikus, jangkitan bawaan air dan makanan serta penyakit yang disebarkan nyamuk.
Orang ramai dinasihatkan mengelakkan sentuhan langsung dengan air banjir, terutama jika mempunyai luka terbuka. Penggunaan but getah dan sarung tangan ketika membersihkan rumah serta persekitaran juga penting bagi mengurangkan risiko jangkitan.
Selain itu, penduduk perlu memastikan bekalan air minuman bersih, mengambil makanan yang dimasak sempurna dan membasuh tangan menggunakan sabun selepas menggunakan tandas atau melakukan kerja pembersihan.
Menurut panduan kesihatan yang diterbitkan oleh Kementerian Kesihatan, individu yang mengalami demam, sakit perut, muntah atau gejala lain selepas terdedah kepada air banjir perlu mendapatkan pemeriksaan perubatan dengan segera.
Persediaan ubat dan rawatan pesakit kronik
Bagi pesakit diabetes, darah tinggi, penyakit jantung dan penyakit kronik lain, persediaan awal amat penting bagi mengelakkan rawatan terputus apabila kawasan kediaman dinaiki air atau laluan ke fasiliti kesihatan terhalang.
Mereka disarankan menyediakan bekalan ubat yang mencukupi mengikut arahan doktor, menyimpan rekod rawatan serta memastikan ubat dilindungi daripada air dan kelembapan.
Penduduk yang memerlukan rawatan berkala juga perlu mengetahui lokasi klinik alternatif dan mendapatkan nasihat petugas kesihatan sekiranya dijangka menghadapi kesukaran untuk hadir ke temu janji.
Bagi keluarga yang mempunyai bayi dan kanak-kanak kecil, keperluan seperti susu, lampin, makanan sesuai serta peralatan kebersihan perlu disediakan lebih awal.
Kebersihan dan kesihatan mental di PPS
Pengurusan PPS turut memainkan peranan penting dalam melindungi kesihatan mangsa banjir. Kemudahan tandas yang bersih, bekalan air selamat, pengurusan sampah dan pengasingan individu yang disyaki menghidap penyakit berjangkit perlu diberikan perhatian sewajarnya.
Pada masa sama, kesihatan mental mangsa tidak boleh diabaikan. Kehilangan harta benda, kerosakan rumah dan ketidakpastian mengenai keselamatan keluarga boleh menyebabkan tekanan emosi, kebimbangan serta gangguan tidur.
Sokongan psikososial, bantuan kebajikan dan perhatian kepada kanak-kanak serta warga emas perlu menjadi sebahagian daripada pengurusan bencana.
Penduduk Terengganu perlu bersedia lebih awal
Di Terengganu, persediaan menghadapi MTL amat penting memandangkan negeri itu berdepan risiko banjir, hujan lebat setempat dan fenomena air pasang besar.
Portal Berita RTM pada 29 September 2026 melaporkan Angkatan Pertahanan Awam Malaysia (APM) Terengganu mengenal pasti 460 kawasan berisiko banjir berdasarkan rekod kejadian sepanjang tiga tahun lalu.
Pengarah APM Terengganu, Mohd Zul Khairi Shamsuddin, dilaporkan berkata pemantauan turut mengambil kira hujan lebat setempat dan fenomena air pasang besar yang boleh menjejaskan kawasan yang sebelum ini kurang kerap dilanda banjir.
Sehubungan itu, penduduk disaran mengenal pasti PPS terdekat, menyimpan dokumen penting dalam bekas kalis air, menyediakan beg kecemasan dan mengikuti amaran cuaca serta arahan pemindahan pihak berkuasa.
Persiapan kesihatan yang terancang, kerjasama antara agensi dan kesedaran masyarakat mampu membantu mengurangkan risiko penyakit serta memastikan mangsa mendapat rawatan yang diperlukan sepanjang musim tengkujuh.
Justeru, kesiapsiagaan menghadapi Monsun Timur Laut bukan sekadar memindahkan mangsa ketika banjir berlaku, sebaliknya memerlukan langkah pencegahan kesihatan yang menyeluruh sebelum, semasa dan selepas bencana.**
