PAS telah mengumumkan penamatan kerjasama politik dengan BERSATU secara rasmi dan berkuat kuasa serta-merta menerusi kenyataan media yang dikeluarkan oleh Presidennya, Tan Sri Abdul Hadi Awang.
Keputusan drastik ini dicapai dalam Mesyuarat Khas Jawatankuasa Kerja PAS Pusat yang berlangsung pada malam Isnin, 8 Jun 2026.
Ringkasan Keputusan Mesyuarat Khas PAS
Berdasarkan kenyataan rasmi parti, ketetapan penting yang dibuat merangkumi aspek berikut:
1. Memperakukan Keputusan Majlis Syura Ulamak; Mengesahkan ketetapan yang dibuat oleh Majlis Syura Ulamak pada 2 Jun 2026 berdasarkan pertimbangan dasar, hukum, dan maslahah politik parti.
2. Tamat Kerjasama Serta-Merta; Menghentikan segala bentuk hubungan dan kerjasama politik bersama BERSATU setelah meneliti laporan, kajian, serta penilaian semasa.
3. Meneroka Haluan Baharu; PAS bakal meneroka bentuk persefahaman politik dan kerjasama pilihan raya yang baharu berlandaskan prinsip penyatuan ummah bagi menghadapi Pilihan Raya Negeri (PRN) serta Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16).
4. Keterbukaan Keahlian; Mengalu-alukan dan menerima hasrat tokoh akademik, profesional, pemimpin politik, serta aktivis masyarakat untuk menyertai PAS.
Faktor Cetusan Konflik
Hubungan kedua-dua parti komponen utama Perikatan Nasional (PN) ini dilaporkan mula retak ekoran beberapa siri insiden yang didakwa menjejaskan semangat setiakawan:
1. Krisis Politik di Perlis: Timbul rasa kurang senang susulan tindakan BERSATU yang dikatakan tergesa-gesa mengemukakan nama calon Menteri Besar baharu bagi menggantikan pemimpin PAS, Shukri Ramli.
2. Sekatan Keahlian PN: Tindakan BERSATU yang didakwa menyekat penyertaan parti-parti Melayu-Islam serta parti bukan Islam yang tidak ekstrem ke dalam gabungan PN.
3. Isu Sokongan Ahli Parlimen: Kes tindakan beberapa Ahli Parlimen BERSATU mengalih sokongan kepada kerajaan sebelum ini yang dinilai mencalar imej serta kestabilan gabungan pembangkang.
4. Beban Pilihan Raya: Keresahan di peringkat akar umbi PAS yang merasakan parti mereka memikul bebanan gerak kerja yang lebih besar berbanding kekuatan yang disumbangkan oleh BERSATU.
Langkah mutakhir ini dijangka akan mengubah landskap dan dinamika politik pembangkang di Malaysia secara menyeluruh menjelang PRU16.
Keputusan PAS menamatkan kerjasama secara serta-merta dengan BERSATU bakal mencetuskan “gempa bumi” politik yang mengubah keseluruhan struktur, pakatan, dan strategi pilihan raya di Malaysia menjelang Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16).
Pecahnya gabungan utama ini akan membawa perubahan besar dalam landskap politik negara melalui beberapa dimensi kritikal:
1. Kejatuhan dan Penstrukturan Semula Perikatan Nasional (PN)Status PN Lumpuh
i. Memandangkan PAS dan BERSATU merupakan dua tiang seri utama koalisi PN, perpisahan ini secara praktikalnya melumpuhkan gabungan pembangkang sedia ada.BERSATU Berada di Kedudukan Rapuh.
ii.BERSATU kehilangan akses kepada jentera akar umbi PAS yang sangat kukuh dan meluas. Tanpa sokongan PAS, BERSATU kini berisiko terpencil dan terpaksa berjuang demi kelangsungan politiknya sendiri.
iii. Kemunculan Gerakan ‘Reset’: Penganalisis melihat PAS mungkin beralih arah menyusun strategi baharu dengan menyokong serpihan pimpinan tertentu seperti gerakan kumpulan reset yang dikaitkan dengan Datuk Seri Hamzah Zainudin.
2. Penjajaran Baharu Blok Politik Melayu-IslamKebangkitan Agenda “Penyatuan Ummah” Baharu
i. Kenyataan Tan Sri Abdul Hadi Awang yang mahu meneroka “persefahaman politik demi penyatuan ummah” memberi isyarat jelas bahawa PAS sedang merangka formula baharu.
ii. Peluang Menghidupkan Semula Kerjasama PAS-UMNO – Spekulasi kembali bertiup kencang mengenai potensi kerjasama atau kelonggaran pakatan pilihan raya antara PAS dan UMNO (seperti model Muafakat Nasional sebelum ini) untuk memaksimumkan kemenangan undi Melayu di kerusi majoriti.
iii. PAS Bergerak sebagai Blok Dominan Solo: PAS kini bebas bertanding di kawasan majoriti Melayu tradisional tanpa perlu berkongsi atau bertolak ansur pengagihan kerusi dengan BERSATU.
3. Dinamika Pilihan Raya dan Corak Pengundian Pasca-PRUKerjasama Politik Pasca-Pilihan Raya
i. Landskap politik dijangka bergeser daripada pembentukan blok besar sebelum pilihan raya kepada rundingan pembentukan kerajaan selepas keputusan pilihan raya diumumkan (coalition building pasca-PRU).
ii. Pecahan Undi Tiga Penjuru (atau Lebih): Di kawasan kerusi campuran dan majoriti Melayu, persaingan sengit antara PAS, BERSATU, dan UMNO/Pakatan Harapan (PH) akan menyebabkan undi Melayu semakin berpecah, sekali gus memberi cabaran atau kelebihan unik kepada blok kerajaan sedia ada.
4. Cabaran dan Impak Imbalan kepada Blok Kerajaan (PH-BN)
Amaran Buat Pakatan Harapan (PH) Walaupun perpecahan pembangkang kelihatan menguntungkan kerajaan, penganalisis mengingatkan agar PH-BN tidak terlalu awal bersorak. Perubahan ini memaksa blok kerajaan menilai semula kestabilan dalaman mereka sendiri bagi mendepani strategi taktikal PAS yang lebih agresif dan pragmatik.
